اصول مهندسی برق

این وبلاگ با هدف آشنا کردن دانشجویان عزیز با مباحث درسی رشته برق تاسیس گردیده است.

بسیار مهم
نویسنده : مجتهدی - ساعت ٤:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/۱۸
 

با سلام

از تمامی دوستان محترم تقاضامندم برای دیدن بهترین و جذابترین لینک های روز که با آمدن تبلیغات سایت نمایش داده نمیشوند بر روی علامت ضربدر تبلیغات در صفحه بالا سمت چپ کیک فرمایند و تا آمدن بهترین و جذاب ترین لینک های روز ایران صبر نمایند.
با تشکر


 
comment نظرات ()
 
کلیپ های بسیار عجیب
نویسنده : مجتهدی - ساعت ٥:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱٠/۱٢
 

با سلام خدمت دانشجویان عزیز:

امروز این کلیپ هایی که در اختیار شما قرار دادم تا آن را دانلود کنید در مورد یک پدیده بسیار جالب فیزیکی می باشد و من به هرکس که بتواند دلیل آن را برای من توضیح بدهد یک جایزه ویژه در نظر گرفته ام .

مشتاقانه آماده شنیدن پیشنهادها و نظرات شما عزیزان هستم.

 کلیپ عجیب 1

کلیپ عجیب 2


 
comment نظرات ()
 
باروری ابرها
نویسنده : مجتهدی - ساعت ٤:٤٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱٠/٦
 

با سلام:

من امروز می خواهم مطلبی درباره باروری ابرها در وبلاگ قرار بدهم و وجه مشترک آن با مهندسی برق در آن است که بیش از ٧۵ درصد از این کارها در حیطه کارهای مهندسی برق قرار میگیرد البته بیشتر در حوزه ابزارها انجام این عمل.

مقدمه :

باروری ابرها باروری ابرها در واقع یک روند طبیعی است که در آن ابرها به بخار آب تبدیل شده و سپس به باران مبدل می‌شوند. برای ایجاد باران مصنوعی باید عوامل ابر ، رطوبت ، دما و سایر شرایط جوی فراهم باشد به هرحال با انجام باروری منظم و برنامه‌دار ابرها مقدار بارش را می‌توان در یک دوره کامل به میزان 5 تا 25 درصد افزایش داد. می‌دانیم رطوبت (وزن بخار آب موجود در یک متر مکعب هوا) عامل مهمی در تشکیل ابرهاست، همچنین می‌دانیم که هر قدر هوا گرمتر باشد، قابلیت بیشتری برای داشتن بخار آب و تشکیل ابر دارد.اما برای تشکیل ابر ضمن وجود رطوبت و دمای زیر نقطه شبنم ، وجود ذرات میکروسکوپی گرد و خاک ، دوده بلورهای نمک و ... لازم است. در سال 1932، USR به منظور مطالعه توجیحی و امکان ایجاد تغییر در آب و هوا یک سازمان باران مصنوعی تاسیس کرد. در آمریکا جنگ جهانی دوم منجر به تشکل گروهی در آزمایشگاههای تحقیقاتی جنرال الکتریک به منظور مطالعه در این زمینه شد. وین سنت شیفر یک عضو این گروه، یک قطعه یخ خشک را برای آزمایش سرد کردن آن با عجله درون جعبه سردی انداخت و متوجه شد که نشانه بلورهای یخ فوراً در مسیر قطعه یخ خشک ظاهر شد. او برحسب اتفاق روشی را برای یخ زدن (منجمد کردن) ابرهای بسیار سرد کشف کرد. در تاریخ 13/11/1946، شیفر حدود 5/1 کیلوگرم از قطعات یخ خشک را از یک هواپیمای سبک به داخل ابر سردی در نزدیکی کوههای ماساچست غربی تخلیه کرد. در طول مدت 5 دقیقه ابر به ذرات برف تبدیل شد و رؤیای قدیم در مورد تغییر هوا تحقق یافت. به هر حال دو ساز و کار اصلی برای بارش از ابرها به نام روند باران گرم و روند باران سرد معروفند. بعد از اینکه دانشمندان متوجه شدند که در مناطق حاره ، باران از ابرهایی بارش می‌کند که هرگز دمای آنها زیر صفر نیست آن را باران گرم نامیدند. در این ابرها قطرات درشت آب که ابر را تشکیل می‌دهند در برخورد با قطرات کوچک ، آنها را جذب می‌کنند (پدیده ادغام) و به این ترتیب شروع به بارش می‌کنند. در روند باران سرد ، یعنی زمانی که دمای ابر یا قسمتی از آن پایین‌تر از سفر می باشد، در آن پاره‌ای ابر از قطرات آب و بلورهای یخ تشکیل شده است. در این عمل بلورهای یخ با جذب رطوبت اطراف خود سریعا شروع به رشد می‌کنند تا اینکه وزن آن باعث فرود آنها می‌شود. این بلورها هنگام فرود اگر از مکانهای گرم بگذرند به باران تبدیل و در غیر این صورت به صورت برف فرود می‌آیند.انسان از طریق باروری ابرها می‌تواند از لحاظ تعداد و نوع هسته‌های تشکیل باران به طبیعت کمک کند. باروری بوسیله هسته‌های تراکم در اندازه‌های بزرگ (به عنوان مثال عناصر جذب کننده رطوبت مانند بلور نمک و اوره) می‌تواند برای سرعت دادن به روند بارش گرم بکار رود. باروری بوسیله هسته‌ای منجمد (از قبیل یدور نقره و یخ خشک) در افزایش باران در روند بارش سرد به ابرهایی که کمبود هسته دارند کمک قابل توجهی می‌کند. باروری ابرهای کوهستانی در مناطق کوهستانی ابرها بوسیله هوای مرطوب که به بالا می‌روند و سرد می‌شوند تقریبا از غرب به شرق بر روی کوهها تشکیل می‌شوند. اگر این روند را بطور طبیعی به حال خود بگذاریم خیلی از این ابرها توانایی تولید باران را ندارند و بیش از 90% از رطوبت خود را در جو به جای می‌گذارند. اگر بعضی از این ابرها را با یدور و یخ خشک و دیگر مواد با استفاده از مولدهای زمینی یا هواپیما بارور کنیم بین 5 تا 20 درصد روند بارندگی را افزایش خواهیم داد. باروری ابرهای کومولوس باروری ابرهای کومولوس روند پیچیده‌تری دارد. برای تشکیل این ابرهای بزرگ ، هوای گرم و مرطوب لایه‌های نزدیک به زمین ، بالا رفتن و سرد می‌شوند، تا جایی که ذرات بخار حاوی آنها متراکم شده و تشکیل ابر می‌دهد. دلیل صعود این حجم از هوا می‌تواند گرمای خورشید که روی زمین می‌تابد و یا یک جبهه هوای گرم باشد. از یدور نقره و یا یخ خشک زمانی استفاده می‌شود که دمای سطح بالایی ابر حدود 5- درجه سانتیگراد و یا کمتر باشد. هدف از این عمل زیاد کردن بلورهای یخ موجود در قسمت سرد شده ابر می‌باشد. زمانی که این بلورها بوسیله قطرات آب سرد شده ، احاطه می‌شوند سریعا به وضعی می‌رسند که باعث فرود آنها می‌شود. این بلورها هنگام فرود ذوب شده و قطرات باران را تشکیل می‌دهند. زدودن مه از این روش در بسیاری از فرودگاههایی که در آنها مه مرتبا خلل در پروازهایشان ایجاد می‌کند استفاده می‌کنند چون مشخصات فیزیکی مه سرد (در این نوع مه قطرات ریز آْب در دمای زیر صفر سرد شده‌اند)شباهت زیادی به ابر سرد دارد. معمولا از هواپیماهای کوچک برای پاشیدن یخ خشک روی این مه‌ها استفاده می‌شود و همانند ابرهای سرد ذرات مه سرد شده به بلورهای یخ تبدیل شده و همانند یک برف ملایم به زمین فرود می‌آیند و این باعث پراکندگی موقتی مه بر باند فرودگاه می‌شود و گاهی اوقات این پراکندگی با کمک پرتو خورشید و گرم شدن سطح زمین بیشتر می‌شود. نکات مهم در مورد باروری ابرها 1- تجربه 24 کشور در سطح جهان نشان داده است که باروری ابرها می‌تواند مقدار بار را بین 10 تا 25 درصد افزایش دهد و خسارات ناشی از تگرگ را بین 30 تا 70 درصد کاهش دهد. 2- موادی که در باروری ابرها استفاده می‌شود مثل نمک خشک ، اوره یا یدور نقره هرگز باعث آلودگی نمی‌شود و خطری ایجاد نمی‌کند زیرا مقدار این مواد بسیار ناچیز است (تراکم نقره به نسبت 109/1 است). 3- تا به حال نشانه‌ای وجود ندارد که باروری ابرهای منطقه باعث کاهش بارش در مناطق مجاور شده باشد (حتی تا شعاع 160 کیلومتری). 4- باروری ابرها هرگز عملی بر خلاف طبیعت نیست، زیرا گاهی حیات انسان و تولیدات مواد غذایی او وابسته به این روش ابداع انسان است . 5- با توجه به هزینه طرحهای وابسته به باروری ، هزینه تمام شده هر متر مکعب باران تولیدی 5 ریال و قسمت نفوذی به سفره‌های زیرزمینی 50 ریال (بر اساس محاسبات باروری ابرها در استان یزد در سال 1377 که هزینه کل طرح 50 هزار کیلومتر مربع حدود 600 میلیون متر مکعب بود،. تنها 150 درصد آن به سطح زمین رسید و بطور متوسط حدود 12 میلیمتر بارندگی در استان مذکور بویژه اطرا ف شهر یزد ایجاد کرد) است . چگونه ابرها را بارور می سازند؟ آیا زیانی هم دارد؟ نیاکان ما از زمان‌های دور کوشش می‌کردند به روشی بر چگونگی آب و هوای منطقه‌ی خود اثر بگذارند. قربانی کردن و انجام آیین‌های دینی با هدف خشنود کردن خدایان و خواهش از آن‌ها برای فرستادن باران، از کارهایی است که آن‌ها به هنگام کاهش بارندگی انجام می‌دادند. در سده‌ی نوزدهم میلادی نیز برخی کوشش کردند با توپ، موشک و دینامیت ابرها را به بارش وادار کنند. برخی آتش بزرگی می‌افروختند تا جریان هوای گرم و بالارونده را پدید آورند و برخی می‌خواستند با ساختن دستگاه‌های بزرگ سرماساز، هوا را به اندازه‌ی سرد کنند تا رطوبت درون خود را آزاد کند. اما همه‌ی آن کارها به دلیل نبود دانش کافی از چگونگی بارش باران و برف بی‌نتیجه بود. فرآیندهای طبیعی ابر و بارش جو علاوه بر اکسیژن ، نیتروژن و گازها حاوی مقادیر متغیری از بخار آب است. مقدار بخار آب موجود در جو، در یک حجم مشخص با بالا رفتن دما افزایش می یابد. رطوبت نسبی یکی از معیارهای اندازه گیری بخار آب است. می توان گفت رطوبت نسبی درصدی از بخار آب موجود در هوا در مقایسه با بیشترین مقدار بخار آبی است که هوا می تواند در خود نگاه دارد. به عنوان مثال ، اگر دمای مجاور سطح زمین 25 درجه سانتی گراد و تراکم بخار آب نصف بیشترین مقدار موجود در آن درجه حرارت باشد، رطوبت نسبی 50 درصد خواهد بود. وقتی حجم هوایی با مشخصات فوق سرد می شود، با صعود به ناحیه فشار هوای کمتر رطوبت نسبی افزایش می یابد. ضمن این که تراکم نسبی بخار آب و هوای خشک ثابت می ماند. در این حالت ، اگر دما به 12 درجه سانتی گراد برسد، رطوبت نسبی به صددرصد خواهد رسید که در این حالت می گوییم هوا اشباع شده است. اگر سرد شدن ادامه یابد، میزان بخار اضافه به میزان مورد نیاز برای حفظ حالت اشباع به قطرات ابر تبدیل می شوند. قطرات ابر در اطراف هسته های میعان ابر به وجود می آید. ذرات هوا و نیز میکروسکوپی معلق در جو همیشه وجود دارند، آنهایی که نسبتا بزرگ و جاذبه الرطوبه هستند، به عنوان هسته های میعان ابر، مناسب تر هستند. از آنجایی که جو حاوی هسته های میعان زیادی است ، بنابراین بیشتر ابرها از قطرک های کوچک با تراکم زیاد تشکیل شده اند. بارور کردن ابرها به منظور مبارزه با کمبود آب فضای کره زمین که به مانند موتور حرارتی عظیم عمل می‌کند از انرژی خورشید برای جریان باد و بالابردن بخار آب از سطح اقیانوس‌ها، جنگل‌ها و منابع طبیعی و ذخیره کردن آنها در داخل ابرها که نهایتاً به باران تبدیل می‌شود استفاده می‌کند. تقریباً همه انرژی خورشیدی که در سطح زمین جذب می‌شود وارد پائین‌ترین لایه‌های حرارت محسوسی فضا می‌شود یا به صورت حرارت پنهان مربوط به تبخیر آب درمی‌آید. انرژی خورشیدی در سطح گسترده‌ای برای مدتی به صورت حرارت بالقوه تبخیر ذخیره می‌شود و بعداً بخار آب به صورت ابر متراکم تخلیه خواهد شد. توفان‌های شدید و توفان همراه با رعد و تندر در اثر آزاد شدن حرارت پنهان در بخار آب به وجود می‌آید. بهرحال انرژی بادها به طور عمده در اثر وجود اختلاف درجه حرارت در نقاط مختلف سطح زمین به وجود می‌آید. تشکیل ابر و تولید باران در اثر حرارت خورشید سطح آب‌های طبیعی گرم می‌شود و این گرما بخار آب موجود در سطح آب را به سوی آسمان می‌فرستد. بخار آب به صورت قطره‌های آب روی هسته‌های اصلی ذرات نمک با رطوبت نسبی 78 درصد و روی سایر ذرات با رطوبت صد در صد متراکم می‌شود. این گونه هسته های اصلی شامل غبار ، دود ، خاک و بلور های نمک است. در حالیکه اندازه ذرات نمک یک میکرون می‌باشد (میکرون برابر یک میلیونیم متر است) سایر ذرات شعاعی بین یک صدم تا یک دهم میکرون دارند. هسته‌های اصلی یخ ذرات ویژه‌ای هستند که قطرات ابر بر روی آنها منجمد می‌شود و یا بلورهای یخ مستقیماً از بخار آب تشکیل می‌شود. - عملیات بارورسازی ابرها در دنیا از چه زمانی آغاز شده است: از سال 1946 کشورهای روسیه و آمریکا طرح تعدیل آب و هوا را با بارورسازی ابرها آغاز کردند. فناوری مربوط به بارورسازی ابرها تاکنون در اختیار این دو کشور و تعداد معدودی کشورهای دیگر بوده است. هرساله حدود 130 تا 150 پروژه در 50 کشور دنیا انجام می شود. کشورهای عراق، پاکستان، امارات و کشورهای مشترک المنافع در استفاده از این فناوری سابقه داشته اند اما سوریه یکی از کشورهای پیشرفته در بهره وری از این دانش محسوب می شود. به طوری که در این کشور عملیات بارورسازی به طور روزمره انجام می شود. - هزینه صرف شده برای این عملیات چقدر بوده است: تاکنون 3 میلیون دلار هزینه کل پروژه شده که 2 میلیون دلار آن صرف خرید تجهیزات لازم و یک میلیون دلار برای هزینه های دیگر استفاده شده است گلوله های یدور نقره هرکدام 10 دلار هزینه داشته است ولی در حال حاضر خود متخصصان ایرانی این گلوله ها را تولید می کنند. - آیا امکان دارد عملیات بارورسازی در نقطه ای انجام شود و ابر در مکانی ببارد که قابل پیش بینی نبوده است به عنوان مثال به جای گیلان در خراسان ببارد و باعث ایجاد حوادث غیرمترقبه مثل سیلاب شود: خیر، حتی در مراحل آغازین پروژه شایعاتی منتشر شد مبنی بر این که ابرهای بارورسازی شده در ایران، در افغانستان باریدند ولی این درست نبود. زمانی که پروژه در مرحله مطالعاتی و پژوهش قرار داشت ما توانستیم با این عملیات با کم آبی و خشکسالی در گیلان مقابله کنیم. من متذکر می شوم پس از بارورسازی ابرها توسط هواپیمای ویژه و یک تیم متخصص، حدود 20 تا 30 دقیقه طول می - عملیات بارورسازی چگونه انجام می شود: اگر ابری برای بارورسازی مناسب بود هواپیمای ویژه این کار، به سمت ابر حرکت می کند و به داخل آن می رود، (این هواپیما برخلاف هواپیماهای معمولی که از ابر گریزان هستند به داخل آن می رود) در این مرحله گروه متخصصان و کارشناسان داخل هواپیما به بررسی شرایط و ویژگی های ابر می پردازند و مجددا" آن را از نظر قابلیت بارورسازی می سنجند و در صورت مثبت بودن آزمایش، عملیات با شلیک گلوله های یدور نقره انجام می شود. این گلوله ها پس از طی 50 متر شروع به سوختن می کند. دوده یدور نقره باعث جذب ذرات آب موجود در ابر و نهایتا" ایجاد قطره می شود و پس از تشکیل قطرات درشت، ابر شروع به بارش می کند و همان طور که گفته شد فاصله زمانی بین بارورسازی و آغاز بارش حدود 20 تا 30 دقیقه است.

 

کلیپ باروری ابرها


 
comment نظرات ()
 
کاربرد ربات ها
نویسنده : مجتهدی - ساعت ٦:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٩/٢٠
 

با سلام:

امروز من چند کلیپ فوق العاده زیبا و جذاب را در مورد کاربرد بسیار جالب ربات ها در انجام کار های عملی در اختیار شما قرار می دهم که شاید انسان  را به فکر فروببرد که آیا ربات ها جای انسان ها را در آینده ای نه چندان دور در کارهای چه سخت و چه آسان در بر خواهند گرفت یا نه؟

 

کلیپ ربات ویولن زن

ربات پیانو زن(رمئو و ژولیت)

 

ربات های فوتبالیست

همچنین میتوانید برای مشاهده کلیپ ها در دانشگاه به آدرس زیر برای دانلود km player پرتابل بروید:

 

دانلود km player


 
comment نظرات ()
 
هدف
نویسنده : مجتهدی - ساعت ۱٠:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/٩/۱٠
 

با سلام:

این وبلاگ که تحت عنوان اصول مهندسی برق طراحی گشته است .هدف اصلی خود را آشنا کردن دانشجویان عزیز با مباحث مطرح شده در درس جدید تشکیل شده در دانشگاه علم و صنعت تحت عنوان اصول مهندسی برق قرار داده است.  تا دانشجویان عزیز علاوه بر عجین شدن بیشتر با مباحث این درس از اتفاقات جدید رخ داده پیرامون مباحث مطرح شده در کلاس آگاه بشوند.

در ضمن لینک دانلود فایل فلش قابل حمل را قرار می دهم تا برخی از امکانات این وبلاگ را که نیاز به برنامه فلش دارند را مورد استفاده قرار بدهید.

رمز:www.kamyabonline.com

دانلود برنامه فلش


 
comment نظرات ()
 
کلیپ های جالب در مورد انتقال انرژی بدون سیم(وایتریسیتی)
نویسنده : مجتهدی - ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٩/٩
 

با سلام:

امروز در لینک های زیر کلیپ های جدیدی را در مورد وایتریسیتی در اختیار شما دانشجویان عزیز قرار داده ام.و امیدوارم که مورد استفاده قرار بگیرد.

 

کلیپ1

کلیپ 2

و در ضمن شما دانشجویان عزیز می توانید یک ماشن حساب مهندسی بسیار پیشرفته را از لینک زیر دانلود کنید:

 ماشین حساب مهندسی


 
comment نظرات ()
 
تاریخچه برق در ایران
نویسنده : مجتهدی - ساعت ٥:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۸/۱٠
 

تاریخچه برق در ایران:

قبل از آمدن برق به ایران، روشنایی خیابان‌ها و کوچه‌ها، یکی از مشکلات دولت وقت بود. بنابراین برای اولین بار در ایران کارخانه‌ای دایر شد که روشنایی خیابان ناصریه و خیابان دراندرون (باب همایون فعلی) را با استفاده از گاز کاربیت تامین می‌کرد. البته این روشنایی، مختص خیابان‌هایی بود که به دربار منتهی می‌شد و با اولین سفر ناصرالدین شاه به فرنگ، روشنایی به ایران آمد و خیابان‌های شهر را برای مدت کوتاهی روشن کرد اما پس از چند روز توسط اهالی قطع و خراب و روشنایی آن منحصر به اندرون دربار شد.

در زمان مظفرالدین‌شاه، محمدحسین امین‌الضرب، اولین دستگاه تولید برق را از روسیه خریداری کرد و به این ترتیب برق به طور رسمی وارد ایران شد و جای گاز را گرفت.
محمدحسین امین‌الضرب، فرزند محمدحسن اصفهانی و ماه بیگم‌خانم (دختر محمدحسین صراف اصفهانی) در سال 1289 قمری در تهران متولد شد. زبان فارسی، عربی و فرانسوی را نزد معلمان خصوصی فرا گرفت. او در تهران، برای مدتی نزد سیدجمال‌الدین اسدآبادی زندگی می‌کرد و زبان عربی را به طور کامل از وی آموخت. پدرش از آنجایی که تاجر چیره‌دستی بود و فنون ضرب سکه را نیز در فرنگ آموخته بود، به عنوان مسئول ضرابخانه شاهنشاهی در زمان ناصرالدین شاه منصوب شد اما مرگ ناصرالدین شاه برای او، بسیار ناگوار بود. چون در این زمان به خاطر تقلبی که در ضرب سکه کرده بود، به دستور مظفرالدین شاه دستگیر شد و به زندان افتاد. در این زمان محمدحسین امین‌الضرب در راه بازگشت از سفر فرنگ در سبزوار بود که خبر به زندان افتادن پدرش را به او رساندند. او بلافاصله به راه افتاد و خود را به تهران رساند و فعالیت‌های زیادی برای آزادی پدرش انجام داد. او به (صنیع‌الدوله) داماد مظفرالدین شاه مراجعه کرد و با پرداخت جریمه و مبلغ چهل هزار تومان در آن زمان! به خود صنیع‌الدوله، موجبات آزادی پدر را فراهم کرد. پدرش پس از آزادی، از سمت سرپرستی ضرابخانه شاهنشاهی عزل و خود صنیع‌الدوله عهده‌دار این مسئولیت شد.

تجارت از 16 سالگی
محمدحسین امین‌الضرب، 16 سال بیشتر نداشت که در حیات منزل پدرش دست به فعالیت‌های تجاری و اقتصادی زد. او به ادامه راه پدرش در تولید و ضرب سکه پرداخت و تا 19 سالگی کل این کار را در دست گرفت.
محمدحسین امین‌الضرب مانند پدر یکی از تجار معروف زمان خود بود و علاقه زیادی به سفر، به خصوص برای تجارت داشت و به هر جا که سفر می‌کرد، توشه‌ای از تجارت اقتصادی را از آن کشور با خود به ارمغان می‌آورد. به همین خاطر، از جانب دربار و مظفرالدین شاه، بسیار مورد عنایت قرار گرفت همچنین مقارن با انقلاب مشروطه نیز تجار تهران او را به عنوان نماینده مجلس برگزیدند و پس از تشکیل مجلس نیز، نمایندگان او را به عنوان نایب رییس مجلس انتخاب کردند.
او در معاملات تجاری به سرعت پیشرفت می‌کرد تا جایی که حتی پیشنهاد تاسیس بانک ملی را به مظفرالدین شاه داد.
    
رقابت صنعتیاو همچنین با وارد کردن ماشین‌های ابریشم‌کشی از فرانسه به ایران برای کارخانه ابریشم، پا به رقابت صنعتی گذاشت اما در صنعت ابریشم، زیاد موفق نبود، چون در همان آغاز کار، نوعی انگل به مزارع شمال حمله کرد و محصولات آنجا را از بین برد و این امر، خسارات زیادی به صنعت ابریشم ایران وارد کرد. همچنین در صنعت ریلی و تاسیس راه‌آهن ایران نیز، فعالیت‌های زیادی از او به چشم می‌خورد.
اما یکی از مهم‌ترین و زیباترین فعالیت‌های اقتصادی - صنعتی محمدحسین امین‌الضرب، آوردن کارخانه برق از روسیه به ایران بود.
خرید کارخانه برق توسط امین‌الضرب به این صورت اتفاق افتاد که در سال 1284 خورشیدی، او با مظفرالدین شاه که برای سفر سوم، عازم روسیه شده بود، همراه بود، روزی که در خیابان قدم می‌زد، چشمش به کارخانه برق می‌افتد که در حال کار کردن بود و متوجه می‌شود که روشنایی شب توسط این کارخانه تامین می‌شود.
او که تا آن زمان، چنین چیزی را ندیده بود شروع به تماشای آن می‌کند. چون مدت طولانی جلوی کارخانه ایستاده بود، نگهبان در ورودی کارخانه برای جویا شدن از موضوع، بیرون آمده و به او می‌گوید: مگر خیال خریدش را داری؟
امین‌الضرب پاسخ می‌دهد: اگر ارزان بدهند، می‌خرم.
در همین میان صاحب کارخانه رسیده و از جریان باخبر می‌شود و چون امین‌الضرب را با وضع لباسی نامناسب می‌بیند، برای تمسخر به او می‌گوید: قیمتش پانصدهزار تومان است.
امین‌الضرب نیز از او می‌خواهد تا قولنامه‌اش را بنویسد و پولش را هم حواله یکی از تجار معتبر آنجا می‌کند و به این صورت کارخانه را تصاحب می‌کند و با این احوال برای اولین بار برق توسط حاج‌حسین آقا امین‌الضرب اصفهانی، وارد ایران می‌شود. هنوز مدت زیادی از بازگشت امین‌الضرب و مظفرالدین شاه از روسیه به ایران نگذشته بود که کارخانه برق حاج امین‌الضرب در ایران ساخته شد و به راه افتاد و خیابان‌های لاله‌زار، سعدی، شاه‌آباد و چراغ برق را روشن کرد. مردم زیادی برای تماشای روشنایی به این خیابان‌ها آمده بودند اما در بین آنها عده‌ای معتقد بودند که این روشنایی قسمتی از (قدرت شیطان) است. بنابراین شروع به قطع سیم‌ها و شکستن لامپ‌ها کردند و اندک رغبتی برای استفاده از آن نشان نمی‌دادند.
همچنین اکثر رجال و وزرا به برق حاج امین‌الضرب، روی خوش نشان ندادند و معتقد بودند که به صنعت فرنگ نمی‌توان اعتماد کرد و احتمال این را می‌دادند که ناگهان خاموش شود به همین خاطر تا مدت‌ها نیز از چراغ‌های زنبوری خود برای روشنایی شب استفاده می‌کردند. 
پس از چندی، امین‌الضرب با شیوه‌ای زیبا، شروع به مبارزه این عقاید کرد.
او به مناسبت جشن میلاد امام زمان(عج) تمام خیابان‌های امیریه را مزین به لامپ‌های رنگارنگ کرد و با این کار، مردم را بار دیگر شگفت‌زده کرد و این آغاز تغییر عقیده مردم و رجال و وزرا بود.
از این پس آنها این ابتکار امین‌الضرب را به خانه‌های خود بردند و به تدریج برق، جای چراغ‌های زنبوری و وسایل روشنایی اولیه را گرفت.
کارخانه برق از عصر، شروع به کار می‌کرد تا آخر شب. البته این صنعت نیز مانند سایر صنایع وارداتی به ایران، ابتدا مختص دربار، رجال و سرمایه‌داران بود ولی کم‌کم به صورت عمومی درآمد و خانه‌ها و خیابان‌ها را روشن کرد.
این کارخانه در زمان خود، تبدیل به کارخانه‌ای معتبر شد. موتور این کارخانه، به وسیله نفت کار می‌کرد و برق 110 ولت، تولید می‌کرد.
موتور تک سیلندری داشت که برای خنک کردن آن، آب در اطرافش گردش داشت. این کارخانه، فاقد دستگاه تقویتی بود که برق را به طور یکنواخت و یکسان توزیع و تنظیم کند، بنابراین برق اطراف کارخانه، تا حدی قوی بود که با چشم نمی‌شد به آن خیره شد ولی هرچه به فاصله آن از کارخانه اضافه می‌شد، نور آن نیز ضعیف‌تر می‌شد.
    
رقابت بر سر تصاحب برقدر آن زمان رقابت شدیدی بین مردم، برای استفاده از برق شکل گرفت. تا جایی که مردم بیماری سل و ارتباط آن با دود چراغ‌های نفتی و روغن‌سوز را بهانه‌ای برای بردن برق به خانه‌های خود قرار می‌دادند. مصارف اولیه برق تنها به چند ساعت از شب محدود می‌شد.
مولدهای اولیه نیز با هیزم، زغال‌سنگ و چوب کار می‌کردند ولی بعدها جای خود را به مولدهای دیزلی دادند.
به دنبال وارد شدن برق به ایران و جا افتادن این صنعت بین مردم، در سال 1284، اداره‌ای در شهرداری تهران به نام (اداره روشنایی معابر) تاسیس شد. این اداره بعدها به (بنگاه برق) تغییرنام داد ولی همچنان زیرنظر شهرداری بود.
پس از این‌که برق به طور کامل در میان مردم جا افتاد و عقیده‌های کهنه، جای خود را به رضایت از نور داد، بنگاه برق، فردی را به عنوان مامور دریافت پول مصرف برق براساس تعداد لامپ‌ها قرار داد که به او (تحصیلدار) می‌گفتند. تحصیلدار، بدون آن که کنتور و یا چیزی شبیه آن در کار باشد، هر شب آمده و براساس تعداد لامپ‌ها از صاحبان آنها پول می‌گرفت. در آن زمان لامپ‌هایی که معمول بود، لامپ‌های چهل واتی، لامپ‌های 75 واتی و لامپ‌های صدواتی بود. البته در آن زمان به واحد (وات)، (شمع) می‌گفتند.
قیمت مصرف لامپ‌های چهل شمعی چهار شاهی و مصرف لامپ‌های 75 شمعی و صد شمعی به ترتیب هفت شاهی و ده شاهی بود. بعضی کسبه، برای پرداختن نکردن این مبلغ، ترفندهایی به کار می‌بردند.
اول شب لامپ کم‌وات زده و پس از رفتن تحصیلدار، لامپ پروات می‌بستند، یا این‌که ابتدا یکی، دو لامپ وصل می‌کردند و پس از رفتن تحصیلدار، سه، چهار لامپ دیگر اضافه می‌کردند. عده‌ای نیز دکان و مغازه خود را هنگام آمدن تحصیلدار می‌بستند و پس از رفتن او، دوباره آن را باز می‌کردند و به این طریق از پرداخت مبلغ مصرف لامپ، شانه خالی می‌کردند.
    

محمدحسین امین‌الضرب در 25 آذرماه 1311 شمسی در سن 62 سالگی در اثر بیماری آسم درگذشت. پس از فوت امین‌الضرب بنا به وصیتش، او را در شهر مقدس نجف به خاک سپردند.


 
comment نظرات ()